* Bu dönem, ülkemizde tüm kurumlarda köklü

değişikliklerin olduğu, ulusalcı, uygarlıkçı bir

dönemdir.

* Teokratik devlet biçiminden, demokratik

devlet biçimine yöneliş, laiklik, hukuk

alanındaki değişiklikler, Latin alfabesine

geçiş, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih

Kurumunun kurulması, kalkınma ve eğitim

seferberliği. Ülkenin değişmekte olan yüzünü

göstermektedir. Bu durum edebiyatta da

yüzünü göstermiş, bir doku değişikliğine yol

açmıştır.

* Dilin özleşmesi hızlanmıştır. TDK’nin

kurulmasıyla bilimsel nitelik kazanmıştır.

* Cumhuriyet Dönemine kadar yazar ve

şairlerimiz büyük kentlerde yaşayan varlıklı

kişilerdi. Bu dönemde özellikle de Köy

Enstitülerinin kurulmasıyla toplumun her

kesiminden yazarlar yetişmeye başladı.

Böylece köylüyü ve halkı anlatan; halka

yönelmiş bir edebiyat oluşturulmuştur.

Memleket Edebiyatı geleneği oluşmuştur.

* Gerçekçi ve gözlemci anlatım dikkati çeker.

Duygusal yapaylıktan uzak, süs ve özentiden

uzaklaşılır. Gerçekler çıplak bir dille

çarpıtılmadan anlatmıştır.

* Tiyatro alanında önemli gelişmeler olmuştur.

* Dönemin ilk belirgin örneklerini Y.Kadri

Karaosmanoğlu vermiştir: Yaban (toplumdaki

aksaklıkları işleyen eleştirel tavır), Kiralık

Konak (üç ayrı kuşağı anlatmıştır), Hüküm

Gecesi, Bir Sürgün, Nur Baba.

* Açlık ve savaşlardan sonra toplum R.Nuri'nin

duygusal aşk romanı Çalıkuşu ile sarsıldı.

Kendisine yeni hedefler belirledi.

* Peyami Safa psikolojik çözümleme yolu ile

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Bir Tereddüdün

Romanı, Matmazel Noralya'nın Koltuğu adlı

eserleriyle karşımıza çıkar. Fatih Harbiye

Romanında ise Doğu-Batı çelişkisi anlatılır.

* Mithat Cemal Kuntay "Üç İstanbul" ile

tarihsel roman örneğini vermiştir.

* Gerçekçilik, 1930'da Sabahattin Ali ile

Türkiye' ye yerleşti. (Kuyucaklı Yusuf)

* S. Ali aile, kişi, olay, tarih, çevre, sorun,

düşünce ve duyguları ekonomik altyapıya ve

onun biçimlendirici etkisine bağlayarak

öyküyü ve romanı olgunlaştırmıştır.

* Tanzimat’tan sonra ortaya çıkan

alafrangalığa özenen gençlik ile eski nesil

çatışmaları eserlerde konu oldu. Eski

değerlerle- batılı anlayış çatıştı.

* Halk kültürüne önem verildi. Folklor

çalışmalarına hız verildi.

* Genellikle dörtlük nazım birimi

kullanılmıştır.

Kafiye örgüsünde çapraz ve sarma kafiyelerde

kullanıldı.

* Hece ölçüsü kullanıldı. Bunun yanında

serbest nazım iyice benimsenmiştir.

* Serbest nazım giderek artan şekilde

kullanıldı.

* Şiirler sade, anlaşılır, açık bir dille yazıldı.

12. SINIF TÜRK EDEBİYATI DERS NOTLARI

2

“Aruz sizin olsun hece bizimdir

Halkın söylediği Türkçe Bizimdir

Leyl sizin, şeb sizin, hece bizimdir.

Değildir bir mana üç ada muhtaç.

ZİYA GÖKALP

* Ziya Gökalp’ın yukarıdaki sanat adlı şiirini

kendilerine ilke benimsenmiş görünürler.

* Birinci Dünya Savaşı yıllarında devrin

yöneticileri tarafından ulusal coşkuyu

yaratacak şiirler yazmaları için teşvik

edilmiştir.

* Mili edebiyat ilkesine bağlıdır.

* Anadolu halkının hayatını, sanat anlayışını,

kültürünü eserlerinde tema olarak seçtiler.

* Kahramanlık şiirleri yazdılar.

* Halk şiirinin nazım biçimlerini benimsediler.

* Yalın, sade, süssüz bir anlatımı

benimsediler. Halk dilini yönelişleri yer yer

basmakalıp söyleyişlere yol açtı.

* Halkın beğenilerini ve kültürünü eserlerinde

tema olarak seçtiler.

* Divan edebiyatı anlayışının kırılmasına yol

açtılar.

* Milli edebiyat şairlerinin, özellikle de Beş

Hececilerin gerçekçilik ve içtencilikten uzak

şiirine tepki olarak, şiirde içtenliği savunan

yedi genç şairin oluşturduğu topluluğa “Yedi

Meşaleciler” denir.

* Canlılık, samimiyet ve daima yenilik gibi

ilkelerle yola çıktılar.

* 1928 yılında çıkardıkları Yedi Meşale

dergisinde şiirlerini ve şiir üstüne

düşüncelerini yayımlamışlardır.

* Hece ölçüsünü kullandılar.

* Batı edebiyatını özellikle Fransız edebiyatını

kendilerine örnek alıp izleyeceklerini

söylemelerine rağmen Beş Hececilerin izinden

gitmişlerdir.

* Fransız sembolistlerden etkilendiler.